تحلیل بنیادی شتران «شرکت پالایش نفت تهران»

شرکت پالایش نفت تهران با نماد شتران، یکی از شرکت‌های فعال در صنعت پالایش نفت کشور است که با ظرفیت پالایش روزانه ۲۵۰ هزار بشکه نفت خام، در شرایط عادی حدود ۱۳ درصد از نفت خام پالایش‌شده کشور را به خود اختصاص می‌دهد. این شرکت با تولید فرآورده‌هایی همچون بنزین، نفت‌گاز، نفت کوره، سوخت هواپیما و روغن خام، در تامین نیاز بازار داخلی نقش دارد. در این مقاله، ضمن بررسی جایگاه شرکت در صنعت پالایش نفت، عملکرد مالی، روند سودآوری، پیش‌بینی EPS تحلیلی و محاسبه P/E فوروارد شتران برای سال مالی ۱۴۰۵ بررسی می‌شود.

• شما می‌توانید در مقاله تحلیل بنیادی چیست به‌طور کامل با این تحلیل و انواع روش‌های آن آشنا شوید.

بررسی صنعت پالایشی

پالایشگاه واحدی صنعتی است که با فرآورش نفت خام، محصولاتی مانند بنزین، نفت‌گاز، نفت سفید و نفت کوره تولید می‌کند. فرآورده‌های پالایشی به دو گروه اصلی و ویژه تقسیم می‌شوند. فرآورده‌های اصلی شامل بنزین، نفت‌گاز، نفت سفید، نفت کوره، گاز مایع و سوخت‌های هوایی هستند. فرآورده‌های ویژه نیز شامل نفتا، وکیوم باتوم، روغن پایه، آیزوریسایکل، گوگرد و هیدروژن سولفوره می‌شوند.

در ایران ۱۰ شرکت پالایشی فعالیت دارند که مجموع ظرفیت پالایش آن‌ها حدود ۲.۲ میلیون بشکه در روز است. شرکت پالایش نفت تهران با ظرفیت روزانه ۲۵۰ هزار بشکه، از نظر ظرفیت پالایش در جایگاه پنجم کشور قرار دارد. همچنین این شرکت از نظر ضریب پیچیدگی و توسعه واحدهای فرآیندی، پس از پالایشگاه امام خمینی شازند در رتبه دوم قرار گرفته است.

موضوع فعالیت و جایگاه شتران در صنعت

شرکت پالایش نفت تهران در صنعت «فرآورده‌های نفتی، کک و سوخت هسته‌ای» فعالیت می‌کند. عمده‌ترین فعالیت‌های شرکت پالایش نفت تهران به‌ شرح زیر است:

• انجام عملیات پالایش و فرآورش نفت خام و سایر هیدروکربورها
• ساخت فرآورده‌های نفتی از قبیل بنزین، نفت سفید، نفت گاز و نفت کوره
• پالایش سایر مشتقات و فرآورده‌های نفتی و عرضه آن طبق اساسنامه

با احتساب شرکت پالایش ستاره خلیج‌فارس، در حال حاضر 10 شرکت پالایشی در این حوزه فعالیت می‌کنند که شرکت پالایش نفت تهران بر اساس ظرفیت در رتبه‌ی پنجم قرار گرفته است. همچنین این شرکت از نظر ضریب پیچیدگی و توسعه‌‌ی واحدهای فرآیندی نیز پس از پالایشگاه شازند اراک در جایگاه دوم قرار دارد. در حال حاضر در تحلیل بنیادی شتران، این شرکت با پالایش روزانه 250 هزار بشکه نفت خام در روز نزدیک به 13 درصد از نفت خام کشور را پالایش می‌کند. در نمودار زیر ظرفیت پالایش نفت خام شرکت‌های فعال در این صنعت آورده شده است. شرکت پالایش نفت اصفهان با پالایش 370 هزار بشکه در روز در جایگاه دوم این نمودار قرار دارد؛ در مقاله تحلیل بنیادی شپنا به تحلیل بنیادی این سهم و محاسبه EPS فوروارد آن پرداخته شده است.

سرمایه و ترکیب سهامداران

بر اساس تصمیمات مجمع عمومی فوق‌العاده مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۱۷، سرمایه شرکت پالایش نفت تهران از مبلغ ۵۳۹٬۵۰۰٬۰۰۰ میلیون ریال به ۶۵۲٬۵۰۰٬۰۰۰ میلیون ریال افزایش یافت. این افزایش سرمایه از محل سود انباشته و سایر اندوخته‌ها انجام شده و در تاریخ ۱۴۰۵/۰۱/۲۴ به ثبت رسیده است. اطلاعات کامل درباره مراحل افزایش سرمایه شرکت در مقاله افزایش سرمایه شتران قابل مشاهده است.

بانک صادرات ایران با ۶ درصد، شرکت سرمایه‌گذاری ایرانیان با ۴.۷۶ درصد و شرکت سرمایه‌گذاری استان تهران با ۴.۰۲ درصد، از سهامداران عمده شتران هستند. این سه سهامدار در مجموع ۱۴.۷۸ درصد از سهام شرکت پالایش نفت تهران را در اختیار دارند. در تصویر زیر، فهرست سهامداران بالای یک درصد شتران به همراه درصد مالکیت هر یک نمایش داده شده است.

در ترکیب سهامداران تلفیقی شتران، ۴۱.۱۸ درصد از سهام شرکت پالایش نفت تهران در قالب سهام عدالت نمایش داده می‌شود. پس از آن، بانک صادرات با ۶.۱۴ درصد و بانک تجارت با ۴.۷۶ درصد از سهامداران عمده این شرکت هستند. در سامانه تحلیل بنیادی انیگما امکان مشاهده فهرست کامل سهامداران تلفیقی این نماد وجود دارد.

تحلیل بنیادی شرکت پالایش نفت تهران

در تحلیل بنیادی شتران، تولید، فروش، بهای تمام‌شده، صورت سود و زیان، روند سودآوری و نسبت‌های EPS و P/E شرکت بررسی می‌شوند. همچنین برآورد سود هر سهم و نسبت P/E تحلیلی شتران برای سال مالی ۱۴۰۵ ارائه خواهد شد.

بررسی تولید در تحلیل شتران

همان‌طور که گفته شد محصولات پالایشگاه‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند که در ادامه به بررسی هر یک پرداخته می‌شود.

فرآورده‌های اصلی: فرآورده‌های اصلی شرکت شامل گاز مایع، بنزین، نفت سفید، نفت گاز، نفت کوره و سوخت‌های هوایی سبک و سنگین هستند که جهت فروش به شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران تحویل داده می‌شوند. بنزین تولیدی در شرکت پالایشگاه نفت تهران با گوگرد کمتر از یک ppm عرضه می‌شود. همچنین نفت سفید و نفت گاز تولیدی این شرکت با گوگرد کمتر از 40 و 50 ppm تولید می‌شوند.

فرآورده‌های ویژه: این فرآورده‌ها شامل نفتا، وکیوم باتوم، روغن پایه مرغوب، آیزوریسایکل، گوگرد و هیدروژن سولفوره هستند. شتران تامین‌کننده خوراک صنایع بزرگی نظیر شرکت‌های نفت ایرانول، پاسارگاد، بهران، پارس، سپاهان، پتروشیمی تبریز و… است.

مجموع تولید محصولات شرکت پالایش نفت تهران در سال مالی منتهی به ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ برابر با ۱۳٬۰۹۸ هزار مترمکعب بوده است که نسبت به تولید ۱۴٬۳۰۲ هزار مترمکعبی سال ۱۴۰۳، حدود ۸.۴ درصد کاهش داشته است. در این دوره، نفت‌گاز با تولید ۵٬۰۰۳ هزار مترمکعب، بیشترین سهم را از تولیدات شرکت به خود اختصاص داده است.

مقدار و مبلغ فروش شتران

مقدار فروش محصولات شرکت پالایش نفت تهران در سال مالی منتهی به ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ برابر با ۱۳٬۰۷۲ هزار مترمکعب بوده است. بیشترین مقدار فروش در این دوره به نفت‌گاز با ۴٬۹۸۳ هزار مترمکعب، نفت کوره و مالچ با ۲٬۵۲۲ هزار مترمکعب و بنزین موتور با ۲٬۴۴۵ هزار مترمکعب اختصاص داشته است.

مقدار فروش شتران در دوره شش‌ماهه منتهی به ۱۴۰۵/۰۶/۳۱ به ۵٬۳۰۷ هزار مترمکعب رسیده است. همچنین در تحلیل انجام‌شده، مقدار فروش شرکت برای پایان سال مالی ۱۴۰۵ معادل ۱۱٬۱۲۴ هزار مترمکعب برآورد شده است.

درآمد حاصل از فروش محصولات شرکت پالایش نفت تهران در سال مالی منتهی به ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ به ۴۵۶٬۸۶۶ میلیارد تومان رسیده است که نسبت به سال گذشته حدود ۳۳ درصد افزایش داشته است. همچنین شتران در دوره شش‌ماهه منتهی به ۱۴۰۵/۰۶/۳۱ مبلغ ۴۴۱٬۰۹۷ میلیارد تومان درآمد فروش محقق کرده است. در این دوره، نفت‌گاز، بنزین موتور و نفت کوره بیشترین سهم را از درآمد فروش شرکت داشته‌اند.

در تحلیل بنیادی شتران، مبلغ فروش شرکت برای پایان سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۹۶۹٬۸۹۰ میلیارد تومان برآورد شده است که نسبت به عملکرد سال ۱۴۰۴ افزایش حدود ۱۱۲ درصدی را نشان می‌دهد. تحقق این برآورد به نرخ فروش فرآورده‌های نفتی، نرخ تسعیر ارز و مقدار فروش محصولات بستگی دارد. در تصویر زیر، جزئیات مبلغ فروش محصولات شتران در دوره‌های مالی گذشته و پیش‌بینی آن تا پایان سال مالی ۱۴۰۵ ارائه شده است.

بهای تمام شده در تحلیل بنیادی شتران

بهای تمام‌شده شرکت پالایش نفت تهران شامل مواد مستقیم مصرفی، دستمزد مستقیم و سربار تولید است. مبلغ بهای تمام‌شده شتران در دوره ۹ ماهه منتهی به 1403/09/30 بیش از 217 هزار میلیارد تومان بوده است که نسبت به دوره مشابه در سال 1402 به میزان 56 درصد افزایش یافته است. پیش‌بینی می‌شود ترکیب بهای تمام‌شده این شرکت در پایان سال مالی 1404 به مبلغ 480 هزار میلیارد تومان برسد. در نمودار زیر به مقایسه بهای تمام شده و فروش شتران پرداخته شده است.

در بخش‌های بعدی به بررسی جزئیات بهای تمام‌شده شرکت پرداخته شده است.

مواد اولیه: خوراک اصلی شرکت پالایش نفت تهران شامل نفت خام میادین نفتی اهواز، آسماری و دزفول شمالی است که از طریق خط لوله ۲۶ اینچی دریافت می‌شود. علاوه بر نفت خام، ماده MTBE نیز در فرآیند تولید مصرف می‌شود.

مبلغ مواد اولیه مصرفی شتران در سال مالی منتهی به ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ برابر با ۳۵۸٬۲۳۱ میلیارد تومان بوده که ۳۵۶٬۴۶۶ میلیارد تومان آن به نفت خام اختصاص داشته است. همچنین در دوره شش‌ماهه منتهی به ۱۴۰۵/۰۶/۳۱، مبلغ مواد اولیه مصرفی شرکت به ۳۳۸٬۴۶۱ میلیارد تومان رسیده است. در این دوره، مقدار نفت خام مصرف‌شده ۵٬۵۸۰٬۷۳۰ مترمکعب بوده و همچنان بیشترین سهم از هزینه مواد اولیه را به خود اختصاص داده است. در تصویر زیر مقدار، نرخ و مبلغ مواد اولیه مصرفی شتران در دوره‌های مالی مختلف نمایش داده شده است.

سربار: اقلام سربار شرکت پالایش نفت تهران شامل حقوق و مزایا، استهلاک، سوخت و سایر هزینه‌های تولید است. هزینه سربار شتران در سال مالی منتهی به ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ برابر با ۱۴٬۷۴۸ میلیارد تومان بوده که حدود ۶۱ درصد آن به هزینه سوخت اختصاص داشته است. همچنین سربار شرکت در دوره شش‌ماهه منتهی به ۱۴۰۵/۰۶/۳۱ به ۱۲٬۸۷۷ میلیارد تومان رسیده است. بر اساس برآورد تحلیلی، هزینه سربار شتران تا پایان سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۳۲٬۹۵۳ میلیارد تومان پیش‌بینی شده که سوخت با سهم حدود ۷۰ درصدی، عمده‌ترین جزء آن است. در جدول زیر، جزئیات سربار شرکت در دوره‌های مالی گذشته و پیش‌بینی سال ۱۴۰۵ ارائه شده است.

صورت سود و زیان در تحلیل بنیادی شتران

درآمدهای عملیاتی شرکت پالایش نفت تهران در سال مالی منتهی به ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ برابر با ۴۵۶٬۸۶۶ میلیارد تومان بوده که ۸۲٬۴۴۰ میلیارد تومان از آن به سود خالص تبدیل شده است. همچنین شتران در دوره شش‌ماهه منتهی به ۱۴۰۵/۰۶/۳۱، مبلغ ۴۴۱٬۰۹۷ میلیارد تومان درآمد عملیاتی و ۹۱٬۴۴۴ میلیارد تومان سود خالص محقق کرده است. سود خالص شرکت در این دوره از کل سود خالص سال مالی ۱۴۰۴ فراتر رفته است.

بر اساس برآورد تحلیلی انیگما، سود خالص شتران تا پایان سال مالی ۱۴۰۵ حدود ۱۲۶٬۷۵۷ میلیارد تومان پیش‌بینی شده است. تصویر زیر صورت سود و زیان شرکت را در دوره‌های مالی گذشته به همراه پیش‌بینی آن تا پایان سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد.

مجمع عمومی عادی به‌طور فوق‌العاده شتران برای سال مالی منتهی به ۱۴۰۴/۱۲/۲۹ در تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۰۶ برگزار شد. شتران در پایان سال مالی ۱۴۰۴ به‌ازای هر سهم مبلغ ۱٬۲۴۹ ریال سود خالص محقق کرده است. بر اساس تصمیمات اتخاذشده در این مجمع، مبلغ ۴۸۰ ریال سود نقدی به‌ازای هر سهم تصویب شد. برای اطلاع از جزئیات برگزاری مجمع، تاریخ و نحوه پرداخت سود می‌توان مقاله مجمع شتران را مطالعه کرد.

بررسی حاشیه سود شتران

حاشیه سود خالص شتران در سال مالی ۱۴۰۴ به ۱۸.۰۴ درصد رسیده که نسبت به حاشیه سود ۷.۰۱ درصدی سال ۱۴۰۳، افزایش قابل‌توجهی داشته است. همچنین حاشیه سود ناخالص و عملیاتی شرکت در این دوره افزایش یافته‌اند. رشد بیشتر درآمدهای عملیاتی نسبت به بهای تمام‌شده، با بهبود حاشیه سود ناخالص شرکت همراه بوده است. در جدول زیر، حاشیه سود ناخالص، عملیاتی و خالص شتران در چهار سال مالی اخیر به همراه برآورد سال ۱۴۰۵ مقایسه شده است.

محاسبه EPS و P/E تحلیلی منتهی به ۱۴۰۵/۱۲/۲۹

در تحلیل بنیادی شتران، سود هر سهم (EPS) برای سال مالی منتهی به ۱۴۰۵/۱۲/۲۹ با در نظر گرفتن برآورد درآمد فروش، بهای تمام‌شده و سایر اقلام صورت سود و زیان محاسبه شده است. بر اساس این تحلیل، EPS فوروارد شتران معادل ۱٬۹۴۳ ریال و نسبت P/E تحلیلی آن برابر با ۳٫۱ واحد برآورد می‌شود.

همچنین میانگین EPS پیش‌بینی‌شده توسط تحلیلگران ۲٬۰۷۸ ریال و میانگین نسبت P/E تحلیلی آن‌ها ۲٫۹ واحد است. این مقادیر با توجه به تغییر مفروضات مؤثر بر سودآوری و قیمت روز سهم می‌توانند تغییر کنند.

• مقاله پیشنهادی: آموزش تحلیل بنیادی

نمودار قیمتی شتران

قیمت سهام شتران از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵، با وجود نوسانات مقطعی، روندی صعودی داشته است. قیمت سهم پس از عبور از محدوده ۳٬۰۰۰ ریال، در مهرماه ۱۴۰۵ به محدوده ۷٬۱۰۰ ریال رسید. با این حال، شتران پس از ثبت این سقف قیمتی وارد روند اصلاحی شد و در تاریخ ۱۴۰۵/۰۸/۱۰ به ۶٬۱۵۰ ریال کاهش یافت.

برای مشاهده لیست شرکت‌های تولیدی با کمترین P/E تحلیلی از طریق لینک بهترین سهم اقدام کنید.

سوالات متداول