تحلیل بنیادی شجم «شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید»

شجم به‌ عنوان یکی از شرکت‌های فعال در حوزه محصولات شیمیایی در بازار سرمایه فعالیت دارد. شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید در نیمه اول سال 1394 به بهره‌برداری رسید. این شرکت بزرگترین تولیدکننده محصول استایرن بوتادین رابر (SBR) و پلی بوتادین رابر (PBR) در کشور با ظرفیت اسمی 92 هزار تن در سال است که مواد اولیه صنایع لاستیک‌سازی و سایر صنایع الاستومتری را تامین می‌کند. در ادامه به محاسبه EPS و P/E تحلیلی منتهی به شهریورماه ۱۴۰۵ شجم پرداخته شده است.

برای آشنایی با تحلیل بنیادی و درک مفاهیم آن مطالعه مقاله تحلیل بنیادی چیست پیشنهاد می‌شود.

جایگاه شجم در صنعت محصولات شیمیایی

ظرفیت اسمی تولید PBR در دنیا برابر با 5 میلیون تن است که تنها حدود 70 درصد آن فعال است. منطقه شمال شرق آسیا با محوریت چین، 52 درصد از ظرفیت اسمی تولید را به خود اختصاص داده است.

در حال حاضر رقبای شرکت در داخل کشور، شرکت‌های پتروشیمی شازند با ظرفیت اسمی 26 هزار تن و پتروشیمی بندر امام با ظرفیت اسمی 40 هزار تن در سال هستند. شرکت پتروشیمی بندر امام صرفا گروه محصولات SBR و پتروشیمی شازند نیز تنها گروه محصولات PBR را تولید و به‌ فروش می‌رسانند، اما شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید تولیدکننده و عرضه‌کننده هر دو گروه محصولات است.

سرمایه و ترکیب سهامداران شجم

در حال حاضر سرمایه ثبتی شرکت مبلغ 6٬500 میلیارد ریال است. آخرین افزایش سرمایه شرکت در سال 1399 از محل مطالبات حال‌شده سهامداران و آورده نقدی با 44 درصد افزایش نسبت به سرمایه قبلی بوده است.

شرکت طراحی و تامین قطعات صنایع پتروشیمی با مالکیت ۳۷.۶۲ درصد و شرکت پی آی تی کیش با مالکیت 23٫34 درصد از سهامداران عمده شجم محسوب می‌شوند. در ادامه سایر سهامداران بالای یک درصد این شرکت به‌ همراه ارزش آن‌ها در تحلیل بنیادی شجم آورده شده است.

بانک ایران زمین در حالت تلفیقی به‌ واسطه زیرمجموعه‌های خود بیش از ۶۶ درصد از سهام شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید را در اختیار دارد.

با مراجعه به مرجع تحلیل بنیادی انگیما امکان مشاهده سهامداران تمامی شرکت‌ها به همراه ارزش آن‌ها وجود دارد. در این سامانه علاوه بر سهامدارن بالای یک درصد، امکان دسترسی به سهامداران زیر یک درصد که در کدال گزارش شده است نیز وجود دارد.

تحلیل بنیادی شجم

در این بخش، تحلیل بنیادی شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید ارائه می‌شود. در ادامه، وضعیت تولید، ترکیب محصولات، بازارهای فروش، ساختار هزینه‌ها و روند سودآوری شرکت به‌صورت اجمالی بررسی شده و در پایان، EPS و نسبت P/E تحلیلی شرکت منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ برآورد می‌شود.

ظرفیت و مقدار تولید شجم

محصولات شرکت شامل SBR و PBR هستند. شجم در سال مالی منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۴ برابر با ۷۸٬۴۶۲ تن محصول تولید کرده است. همچنین تولیدات شرکت در دوره سه‌ماهه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴ برابر با ۲۱٬۱۲۶ تن بوده است. در جدول زیر به ظرفیت تولید و مقدار تولید سالیانه شرکت پرداخته شده است.

بررسی فروش در تحلیل بنیادی شجم

قیمت فروش محصولات داخلی در بورس کالا بر پایه نرخ‌های اعلامی دفتر صنایع پایین دستی پتروشیمی تعیین می‌شود.
قیمت فروش محصولات صادراتی شجم نیز بر اساس اطلاعات موجود در نشریات معتبر بین‌المللی بر پایه وضعیت بازار جهانی بررسی گزارش بهای تمام‌شده محصولات و احتساب حاشیه سود مناسب و پس از تائید کمیته فروش تعیین می‌شود. شرکت صنایع پتروشمی تخت جمشید پس از تامین نیاز صنایع داخلی کشور مابقی تولیدات خود را به کشورهای چین، ترکیه و کشورهای جنوب شرق آسیا (شامل ویتنام، مالزی و اندونزی) صادر می‌کند.

شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید در دوره ۱۲ ماهه منتهی به ۱۴۰۱/۰۶/۳۱ بیش از ۷۹ هزارتن محصول به فروش رسانده است. تصویر زیر مقدار فروش شرکت در دو دوره مالی اخیر را همراه با پیش‌بینی آن نشان می‌دهد. برآورد شده است که فروش شجم در پایان سال مالی ۱۴۰۵ به ۷۷٬۶۵۷ تن برسد.

درآمد حاصل از فروش شجم در سال مالی ۱۴۰۴ برابر با ۸٬۲۲۶ میلیارد تومان بوده که نسبت به سال مالی گذشته خود به اندازه ۵۷ درصد افزایش داشته است. با توجه به مبلغ فروش شرکت در دوره سه ماهه منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴ که برابر با ۱٬۹۴۹ میلیارد تومان بوده، پیش‌بینی می‌شود فروش شرکت در پایان سال مالی ۱۴۰۵ به ۱۲٬۵۷۶ میلیارد تومان برسد.

بهای تمام‌شده در تحلیل شجم

بهای تمام‌شده شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید متشکل از مواد مستقیم مصرفی، دستمزد مستقیم و سربار تولید است. این شرکت در دوره ۱۲ ماهه منتهی به ۱۴۰۴/۰۶/۳۱ مبلغ ۶٬۸۴۳ میلیارد تومان برای بهای تمام‌شده هزینه کرده است که ۶۵.۹ درصد از آن متعلق به مواد مستقیم مصرفی بوده است. بهای تمام‌شده این شرکت در سال مالی مذکور نسبت به سال مالی ۱۴۰۲ به اندازه ۴۸.۷ درصد افزایش داشته است. همچنین تیم تحلیلی انیگما پیش‌بینی کرده است که بهای تمام‌شده شجم در سال مالی ۱۴۰۵ به ۹٬۰۸۶ میلیارد تومان برسد. در ادامه نمودار ترکیب بهای‌ تمام‌شده شجم آورده شده است.

مبلغ مواد اولیه شجم

خوراک اصلی مصرفی شجم بوتادین 3-1 است که عمدتا از شرکت‌های پتروشیمی امیرکبیر (با خط لوله) و پتروشیمی جم (با تانکر) بر پایه نرخ دفتر صنایع پایین دستی پتروشیمی (وابسته به شرکت ملی صنایع پتروشیمی) و قراردادهای فی‌مابین بلندمدت تامین می‌‌شود. همچنین استایرن و سویل از دیگر خوراک‌های اصلی این شرکت هستند که عمدتا از شرکت‌های پتروشیمی پارس و نفت ایرانول تهیه می‌شود. در ادامه مبلغ مصرف هر یک از مواد اولیه اصلی برای دوره‌های مالی گذشته آورده شده است.

شجم در سال مالی منتهی به شهریور ۱۴۰۴ برابر با ۴٬۵۱۱ میلیارد تومان مواد اولیه مصرف کرده است.

سربار شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید

هزینه سربار شجم در دوره سال مالی ۱۴۰۴ برابر با ۲٬۳۹۷ میلیارد تومان بوده است. با توجه به نرخ ۴۰ درصدی تورم در سال ۱۴۰۵ و نرخ ۱۱۷ هزار ریالی سوخت در این سال، هزینه سربار در دوره 12 ماهه منتهی به شهریورماه ۱۴۰۵ برابر با ۳٬۳۳۷ تومان برآورد می‌شود.

صورت سود و زیان در تحلیل شجم

گام بعدی در تحلیل بنیادی شجم، بررسی صورت سود و زیان آن است. با توجه به درآمدهای عملیاتی شجم در سال مالی ۱۴۰۴ و با کسر بهای تمام‌شده، مالیات و سایر هزینه‌ها از آن، سود خالص شرکت در این دوره برابر با ۱٬۱۷۱ میلیارد تومان بوده است. تصویر زیر جزئیات صورت سود و زیان این شرکت را در برای دوره‌های مالی گذشته و همچنین پیش‌بینی سال مالی ۱۴۰۵ نشان می‌دهد. مطابق تصویر زیر، سود ناخالص شجم در پایان دوره 12 ماهه منتهی به شهریورماه ۱۴۰۵ مبلغ ۳٬۴۹۰ میلیارد تومان برآورد می‌شود که با کسر سایر هزینه‌ها، سود خالص این شرکت در این دوره بیش از ۲٬۹۰۰ میلیارد تومان خواهد بود.

سود مجمع (DPS) شجم: شرکت صنایع پتروشیمی تخت جمشید در پایان سال مالی منتهی به 140۴/06/31 به ازای هر سهم مبلغ ۱٬۸۰۱ ریال سود خالص ساخته است. مجمع عمومی سالیانه این دوره شرکت در تاریخ ۱۴۰۴/۱۰/۰۷ برگزار شد. در این مجمع معادل 4۰۰ ریال به‌عنوان سود نقدی میان سهامداران تقسیم شد. نحوه پرداخت سود این شرکت در لینک مجمع شجم به طور کامل به همراه محاسبه بازده نقدی سهم آورده شده است.

بررسی حاشیه سود شجم

این جدول روند تغییر حاشیه سود شرکت را در چهار سال مالی اخیر نشان می‌دهد. حاشیه سود خالص و ناخالص شجم در سال مالی ۱۴۰۴ به ترتیب به اندازه ۶ و ۵ واحد بیشتر از سال مالی ۱۴۰۳ بوده است.

نسبت‌های مالی شجم

نمودار زیر نسبت‌های مالی گذشته‌نگر شجم را در چهار سال مالی اخیر نمایش می‌دهد. بر اساس داده‌ها، نسبت P/E ttm برای دوره ۱۲ ماهه منتهی به ۱۴۰۴/۰۶/۳۱ معادل ۵.۹ ثبت شده است.

محاسبه EPS و P/E تحلیلی منتهی به ۱۴۰۵/۰۶/۳۱

در تحلیل بنیادی شجم موارد زیر در نظر گرفته شده است:

• نرخ ۴۰ درصدی تورم در سال ۱۴۰۵
• نرخ بوتادین داخلی در سال ۱۴۰۵ برابر با ۷۳۰ دلار بر تن
• نرخ استایرن بوتادین رابر ۱۲۲۰ در سال ۱۴۰۵ معادل ۱٬۵۲۹ دلار بر تن

بر اساس مفروضات بالا، EPS شجم در سال مالی ۱۴۰۵ برابر با ۳٬۱۸۷ ریال برآورد شده است. برای ارزش‌گذاری سهم شجم، با تقسیم قیمت روز شجم در تاریخ ۱۴۰۴/۱۱/۱۳ در سایت www.tsetmc.com (۸٬۹۱۰ ریال) بر ای پی اس تحلیلی، P/E فوروارد در تحلیل شجم ۲.۷ واحد محاسبه می‌شود. همچنین در این چارت مقدار EPS و P/E محاسبه‌شده توسط تحلیلگران انیگما آورده شده است.

مقاله پیشنهادی : آموزش تحلیل بنیادی

روند قیمتی در تحلیل شجم

تصویر زیر روند قیمتی سهام شجم را به صورت تعدیل‌شده از سال ۱۴۰۱ تا اکنون نشان می‌دهد. در حال حاضر در زمان نگارش این مقاله مورخ ۱۴۰۴/۱۱/۱۳ قیمت سهام شجم در سامانه تی‌اس‌ای برابر با ۸٬۹۱۰ ریال است.

سوالات متداول