بررسی عملکرد شرکت‌های بورسی در تیر ماه ۱۴۰۵؛ کدام صنایع فروش بیشتری داشتند؟

بورس تهران در تیر ۱۴۰۵ تصویر دوگانه‌ای از بازار ارائه کرد. شاخص کل حدود ۴.۷ درصد کاهش یافت، اما شاخص هم‌وزن حدود یک درصد رشد کرد. هم‌زمان، بیش از ۲۹.۸ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد و میانگین روزانه ارزش معاملات به حدود ۲۶.۹ هزار میلیارد تومان رسید. این ترکیب نشان می‌دهد فشار فروش بیشتر بر شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز متمرکز بود، در حالی که بخشی از نمادهای کوچک و متوسط همچنان با تقاضا همراه شدند.

عملکرد عملیاتی شرکت‌ها نیز با فضای منفی شاخص کل یکسان نبود. مجموع فروش شرکت‌های تولیدی از حدود ۱,۲۷۰ هزار میلیارد تومان در خرداد به ۱,۳۴۷ هزار میلیارد تومان در تیر رسید و شش درصد افزایش یافت. فروش دلاری بازار نیز در محدوده ۷.۵ میلیارد دلار باقی ماند. بنابراین، افت شاخص کل را نمی‌توان به ضعف عمومی فروش شرکت‌ها نسبت داد؛ زیرا بخشی از صنایع بزرگ همچنان رشد درآمد ماهانه ثبت کردند.

در این گزارش، شرکت‌هایی بررسی شده‌اند که فروش تیر آن‌ها نسبت به خرداد حداقل ۱۰ درصد افزایش یافته است. شرکت‌های خدماتی، سرمایه‌گذاری و شرکت‌هایی با فروش کمتر از ۵۰ میلیارد تومان نیز از بررسی کنار گذاشته شده‌اند. این روش، امکان تمرکز بر شرکت‌هایی را فراهم می‌کند که رشد فروش آن‌ها از نظر مبلغ و درصد اهمیت بیشتری داشته است.

فلزات اساسی؛ رشد فروش در شرکت‌های بزرگ

صنعت فلزات اساسی یکی از پرتعدادترین گروه‌ها در فهرست شرکت‌های دارای رشد فروش بود. با این حال، محرک رشد در همه شرکت‌ها یکسان نبود. شرکت‌های روی مانند فاسمین، فرآور و فروی عمدتا از پایه فروش پایین خرداد، رشد نرخ فروش و افزایش فروش صادراتی اثر گرفتند. در مقابل، رشد شرکت‌های بزرگی مانند فملی، فخوز، ذوب و کاوه محدودتر بود، اما از مبالغ فروش بسیار بزرگ‌تری حاصل شد.

فاسمین در تیر ماه حدود ۱,۹۸۴ میلیارد تومان فروش ثبت کرد و بالاترین درآمد ماهانه خود در سال ۱۴۰۵ را به دست آورد. فروش ۲,۶۷۵ تن شمش روی به ارزش ۱,۱۹۹ میلیارد تومان و رشد میانگین نرخ فروش این محصول، مهم‌ترین عوامل افزایش درآمد شرکت بودند. فروش چهارماهه فاسمین نیز از ۲.۸ هزار میلیارد تومان عبور کرد.

فرآور در تیر حدود ۴۳۹ میلیارد تومان درآمد ثبت کرد. درآمد چهارماهه شرکت نیز به حدود ۹۷۱ میلیارد تومان رسید و نسبت به دوره مشابه سال قبل ۱۴۲ درصد افزایش یافت. داده‌های موجود افزایش فروش را تایید می‌کنند، اما برای تفکیک اثر مقدار و نرخ فروش باید جزئیات گزارش ماهانه شرکت بررسی شود.

فروی نیز فروش تیر را به ۲۸۸ میلیارد تومان رساند و نسبت به خرداد رشد ۲۹۲ درصدی ثبت کرد. حدود ۵۲۷ میلیارد تومان از فروش چهارماهه شرکت صادراتی بود. این ترکیب نشان می‌دهد بازار صادراتی نقش مهمی در درآمد چهارماهه ذوب روی اصفهان داشته است.

حضور هم‌زمان شرکت‌های کوچک و تولیدکنندگان بزرگ در این فهرست نشان می‌دهد رشد فروش فلزات فقط نتیجه جهش چند نماد با پایه پایین نبوده است. با این حال، برای ارزیابی سودآوری باید نرخ جهانی فلزات، نرخ ارز، مقدار فروش و هزینه انرژی نیز بررسی شوند.

تیر پرفروش پتروشیمی‌ها؛ رشد درآمد در نمادهای شاخص

در صنعت محصولات شیمیایی، کرماشا، آریا و پارس بیشترین رشد فروش را ثبت کردند. حضور شرکت‌هایی مانند جم، شیراز، شپدیس، مارون و نوری نیز نشان می‌دهد افزایش فروش در بخش مهمی از شرکت‌های بزرگ صنعت مشاهده شده است.

کرماشا در تیر حدود ۲,۶۳۱ میلیارد تومان فروش ثبت کرد و نسبت به خرداد ۳۳۹ درصد رشد کرد. افزایش فروش صادراتی اوره و رشد نرخ فروش، درآمد شرکت را تقویت کرد. با این حال، مقدار تولید و فروش چهارماهه نسبت به دوره مشابه سال قبل کاهش داشت و بخش عمده رشد درآمد از افزایش نرخ فروش حاصل شد.

آریا با ثبت ۴,۶۷۴ میلیارد تومان فروش، رکورد درآمد ماهانه سال را شکست. پلی‌اتیلن متوسط و سنگین مهم‌ترین محصول درآمدزای شرکت بود و میانگین نرخ فروش آن در چهار ماه نخست سال ۱۳۱ درصد افزایش یافت. درآمد چهارماهه آریا به حدود ۱۰ هزار میلیارد تومان رسید که نزدیک به ۲.۸ هزار میلیارد تومان آن صادراتی بود.

پتروشیمی پارس نیز در تیر حدود ۵.۲ هزار میلیارد تومان درآمد شناسایی کرد. استایرن منومر با فروش حدود ۲.۲ هزار میلیارد تومان، بیشترین سهم را در درآمد ماهانه شرکت داشت. مجموع فروش چهارماهه پارس نیز به حدود ۱۳.۸ هزار میلیارد تومان رسید.

رشد صنعت شیمیایی در تیر بیشتر از دو مسیر افزایش نرخ فروش و تقویت فروش داخلی یا صادراتی شکل گرفت. بنابراین، تداوم این روند به نرخ ارز، قیمت جهانی محصولات، وضعیت خوراک و امکان صادرات وابسته خواهد بود.

رشد هماهنگ فروش در بزرگان صنعت پالایش

برخلاف برخی صنایع که رشد فروش آن‌ها در چند شرکت متمرکز بود، تقریبا همه پالایشگاه‌های بزرگ بررسی‌شده در تیر افزایش فروش ثبت کردند. شاوان، شبندر، شراز، شبریز، شپنا و شتران همگی فروش بیشتری نسبت به خرداد داشتند. این فراگیری، رشد صنعت پالایش را از جهش موردی چند شرکت متمایز می‌کند.

شاوان در تیر حدود ۹.۶ هزار میلیارد تومان درآمد ثبت کرد. گازوئیل با فروش ۲.۹ هزار میلیارد تومانی در تیر، مهم‌ترین محصول درآمدزای شرکت بود. فروش چهارماهه شاوان نیز با رشد هفت درصدی به ۳۴.۶ هزار میلیارد تومان رسید. شرانل حدود ۵.۱ هزار میلیارد تومان فروش داخلی و صادراتی ثبت کرد و نسبت به خرداد ۳۵.۶ درصد رشد کرد. جهش ۳۲۹ درصدی فروش صادراتی، به‌ویژه در روغن‌های پایه، مهم‌ترین عامل افزایش درآمد شرکت بود.

شبندر با ثبت حدود ۱۲۳.۳ هزار میلیارد تومان فروش، درآمد ماهانه خود را ۳۴ درصد افزایش داد. فروش چهارماهه شرکت نیز به حدود ۳۸۹ هزار میلیارد تومان رسید. مقدار فروش تیر نزدیک به مقدار تولید بود و تعادل نسبی میان تولید و فروش را نشان داد. نفت پارس نیز در تیر ۴.۱۹ هزار میلیارد تومان درآمد ثبت کرد. با وجود کاهش مقدار تولید و فروش نسبت به سال قبل، درآمد چهارماهه شرکت ۷۹ درصد افزایش یافت. این اختلاف نشان می‌دهد افزایش نرخ فروش، اثر افت مقدار فروش را جبران کرده است.

افزایش فروش به‌تنهایی برای پیش‌بینی سود پالایشی‌ها کافی نیست. کرک اسپرد، نرخ ارز، فرمول قیمت‌گذاری خوراک و فرآورده‌ها و ترکیب تولید، اثر تعیین‌کننده‌ای بر حاشیه سود این صنعت دارند.

رشد فروش در خودروسازان و قطعه‌سازان

صنعت خودرو و قطعات با رشد ۳۰ درصدی، بیشترین افزایش فروش را در میان صنایع تولیدی ثبت کرد. با این حال، بررسی جزئیات نشان می‌دهد رشد تیر در برخی شرکت‌ها از پایه پایین خرداد حاصل شده و هنوز نتوانسته ضعف عملکرد چهارماهه را جبران کند. خدیزل در تیر حدود ۱.۷۶ هزار میلیارد تومان فروش ثبت کرد و نسبت به خرداد ۸۴ درصد رشد کرد. درآمد تیر نسبت به تیر سال قبل نیز ۱۸ درصد افزایش یافت، اما فروش چهارماهه شرکت ۲۱ درصد کمتر از دوره مشابه سال قبل بود.

خکمک در تیر حدود ۲۰۵ میلیارد تومان فروش ثبت کرد که ۸۴ میلیارد تومان بیشتر از خرداد بود. کمک‌فنر تیپ ۶۷ با فروش ۱۱۱ میلیارد تومانی، مهم‌ترین محصول شرکت بود. با وجود رشد ماهانه، فروش چهارماهه خکمک همچنان ۱۵ درصد کمتر از سال قبل باقی ماند.

بنابراین، گزارش تیر از بهبود فروش ماهانه خودروسازان حکایت دارد، اما هنوز برای اعلام تغییر پایدار در روند صنعت کافی نیست. زیان عملیاتی، هزینه مالی، قیمت‌گذاری محصولات و روند چهارماهه باید هم‌زمان بررسی شوند.

بهبود عملکرد دارو، سیمان و صنایع کوچک‌تر

در گروه دارویی، ددام، دبالک، دابور و دسبحان رشد فروش ثبت کردند. دبالک در تیر حدود ۲۸۳.۵ میلیارد تومان فروش داشت و نسبت به تیر سال قبل ۱۷۸ درصد رشد کرد. درآمد تجمیعی شرکت نیز ۶۹ درصد افزایش یافت. ددام نیز در تیر حدود ۱۶۲.۴ میلیارد تومان فروش ثبت کرد و نسبت به تیر سال قبل ۵۴ درصد رشد کرد. درآمد چهارماهه شرکت ۲۵ درصد افزایش یافت. با این حال، صورت‌های مالی سه‌ماهه ددام نشان می‌دهد رشد بهای تمام‌شده از رشد درآمد پیشی گرفته و سود خالص شرکت کاهش یافته است.

بنابراین، افزایش فروش لزوما به معنای بهبود سودآوری همه شرکت‌های دارویی نیست. این تفاوت اهمیت تحلیل کیفیت سود را نشان می‌دهد. شرکت‌هایی که هم‌زمان فروش، سود ناخالص و حاشیه سود خود را افزایش داده‌اند، وضعیت بنیادی قوی‌تری از شرکت‌هایی دارند که فقط رشد درآمد اسمی ثبت کرده‌اند

همچنین در صنایع سیمان، قند و شکر، زراعت، نیروگاهی، محصولات غذایی، محصولات کانی غیرفلزی و ساخت محصولات فلزی نیز تعدادی از شرکت‌ها رشد بیش از ۱۰ درصدی فروش را گزارش کردند که نشان می‌دهد افزایش فروش تنها به چند صنعت محدود نبوده است.

کارنامه فروش شرکت‌ها در تیرماه

بررسی گزارش‌های ماهانه نشان می‌دهد ۴۹ درصد شرکت‌ها در تیر نسبت به خرداد کاهش فروش داشتند. در مقابل، ۳۲ درصد شرکت‌ها رشد فروش کمتر از ۵۰ درصد و ۱۱ درصد رشد بیش از ۵۰ درصد ثبت کردند. هشت درصد شرکت‌ها نیز در حداقل یکی از دو ماه خرداد یا تیر فروش نداشتند.

این آمار نشان می‌دهد رشد شش درصدی فروش کل بازار به‌صورت یکنواخت میان شرکت‌ها توزیع نشده است. کمتر از نیمی از شرکت‌ها رشد فروش داشتند، اما افزایش درآمد در برخی شرکت‌های بزرگ و صنایع اثرگذار، افت فروش سایر شرکت‌ها را جبران کرد.

در میان صنایع تولیدی، خودرو و قطعات با رشد ۳۰ درصدی، فرآورده‌های نفتی با رشد ۲۴ درصدی، ساخت محصولات فلزی با رشد ۱۴ درصدی و محصولات شیمیایی با رشد ۱۲ درصدی، بیشترین افزایش فروش را ثبت کردند. در مقابل، تولید محصولات کامپیوتری و الکترونیکی، ماشین‌آلات و تجهیزات و ماشین‌آلات برقی با افت فروش مواجه شدند.

سوالات متداول