تحلیل بنیادی قنیشا «شرکت قند نیشابور»

شرکت قند نیشابور در تاریخ 1350/12/15 به سهامی عام تبدیل و سهام آن در بهمن ماه 1374 در بورس و اوراق بهادار تهران در گروه مواد غذایی با نماد قنیشا پذیرفته شد. تحلیل قنیشا به‌عنوان یکی از شرکت‌های فعال در صنعت مواد غذایی (تولید شکر از چغندر و تصفیه شکر خام) در این مقاله نوشته شده است. در ادامه به ارزش‌گذاری سهام شرکت قند نیشابور و محاسبه EPS و P/E تحلیلی آن پرداخته شده است.

• برای آشنایی با تحلیل بنیادی و انواع رویکردهای آن مطالعه مقاله «تحلیل بنیادی چیست» پیشنهاد می‌شود.

موضوع فعالیت قنیشا و جایگاه آن در صنعت

اهم فعالیت شرکت قند نیشابور از بدو تاسیس تولید شکر و محصولات جانبی از چغندرقند و فروش آن‌ها است. علاوه بر آن عملیات کارمزدی تصفیه شکر خام نیز در این کارخانه انجام می‌شود. ظرفیت تولید سالانه شرکت در سه شیفت کاری مشتمل بر 52,200 تن شکر از چغندر قند، 72 هزار تن تفاله خشک، 22 هزار تن ملاس، 128,800 تن تصفیه شکر خام و نیز بسته‌بندی شکر به میزان 20 هزار تن است.

در سال مالی منتهی به 31 شهریور 1404، شرکت قند نیشابور با فروش ۲۷,۱۳۲ تن محصول و درآمد ۹,۴۷۲,۹۰۵ میلیون ریال، در میان شرکت‌های فعال صنعت قند و شکر و نیز شرکت‌های بورسی این حوزه، جایگاه قابل‌توجهی دارد.

از نظر فناوری، صنعت شکر در ایران با چالش‌هایی روبه‌رو است. در حال حاضر، ۳۵ کارخانه تولید شکر از چغندر قند و ۹ کارخانه شکر نیشکری در کشور تاسیس شده که تنها ۳۶ واحد از آن‌ها فعال هستند. در حالی که فرآیند تولید شکر در ایران و جهان ساختاری مشابه دارد، تفاوت اصلی در میزان به‌روزبودن و کیفیت تجهیزات و ماشین‌آلات تولید است. در جهان، شکر در حدود ۱۲۰ کشور تولید می‌شود و حدود ۸۰ درصد از تولید جهانی آن از نیشکر به دست می‌آید. برزیل و هند از مهم‌ترین تولیدکنندگان شکر در سطح بین‌المللی هستند.

شکر تولیدی شرکت قند نیشابور از نظر کیفیت در میان برندهای برتر داخلی قرار دارد. با توجه به ممنوعیت صادرات شکر، امکان رقابت مستقیم با تولیدکنندگان خارجی وجود ندارد. در تجارت جهانی، برزیل بزرگ‌ترین صادرکننده شکر و چین بزرگ‌ترین واردکننده آن به شمار می‌آیند.

سرمایه و ترکیب سهامداران قنیشا

سرمایه شرکت در بدو تاسیس مبلغ 225 میلیون ریال بوده که در حال حاضر به مبلغ 4,000,000 میلیون ریال رسیده است. آخرین افزایش سرمایه قنیشا در خردادماه 1402 با 3٫9 درصد افزایش نسبت به سرمایه قبلی و از محل مطالبات و آورده نقدی است.

تصویر زیر سهامداران بالای یک درصد در تحلیل قنیشا را نشان می‌دهد. مطابق تصویر زیر بیش از نیمی از سهام شرکت قند نیشابور در اختیار شرکت توسعه صنایع بهشهر است.

بانکی ملی در حالت تلفیقی به‌ همراه زیرمجموعه‌های خود مالک 62/05 درصد از سهام قنیشا است. امکان مشاهده سایر سهامداران تلفیقی قنیشا در محصول سهامداران سایت تحلیل بنیادی انیگما وجود دارد.

تحلیل بنیادی قنیشا

در این بخش وضعیت بنیادی قنیشا بررسی شده است. تمرکز تحلیل بر روند تولید شکر و محصولات جانبی، میزان فروش، ساختار هزینه‌ها و عملکرد سود و زیان شرکت قرار دارد. نسبت‌های مالی و تغییرات حاشیه سود نیز برای سنجش پایداری سودآوری مرور شده است.

همچنین با توجه به شرایط تولید، هزینه‌های عملیاتی و سیاست‌های قیمتی شرکت، برآوردی از سود هر سهم قنیشا برای سال ۱۴۰۵ محاسبه شده و نسبت P/E فوروارد آن با متوسط صنعت قند و شکر مقایسه شده تا تصویر روشنی از ارزش‌گذاری سهم به‌دست آید.

محصولات و تولیدات قنیشا

محصولات تولیدی شرکت شامل شکر سفید حاصل از چغندر قند به‌عنوان محصول اصلی و نیز محصولات جانبی مانند تفاله خشک، ملاس، تفاله تر و دونه است. همچنین خدمات تصفیه شکر خام نیز در مجموعه ارائه می‌شود. جدول محصولات تولیدی سال مالی ۱۴۰۴ با جذب ۱۸۷,۳۹۰ تن چغندر قند و تولیدات سال مالی گذشته با جذب ۱۲۹,۴۳۵ تن چغندر در ادامه ارائه شده است.

چرخه تولید در شرکت قند نیشابور به صورت پیوسته انجام می‌شود. برای تولید شکر، ابتدا چغندر کشت‌شده برداشت و به کارخانه منتقل شده و پس از وزن‌کشی، چغندر وارد خط تولید می‌شود. در فرآیند تولید، چغندر ابتدا شسته شده و سپس به صورت خلال برش داده می‌شود. این خلال‌ها وارد مرحله عصاره‌گیری شده و شربت حاصل، ابتدا تصفیه و سپس غلظت آن افزایش می‌یابد.

مرحله بعدی، کریستال‌سازی است. در این بخش، شربت گرم شده و پس از رسیدن به حالت اشباع، پودر شکر به آن اضافه می‌شود تا کریستال تشکیل گردد. سپس در مرحله سانتریفیوژ، شربت داخل یک سبد توری‌شکل ریخته شده و با سرعت بالا، مایع حاصل (ملاس) خارج می‌شود و کریستال شکر روی توری باقی می‌ماند. کریستال شکر به‌دست‌آمده مرطوب است و برای دستیابی به محصول نهایی، نیاز به خشک شدن دارد. در نهایت، شکر تولیدی وارد انبار شده و پس از بسته‌بندی به فروش می‌رسد.

مقدار و مبلغ فروش در تحلیل بنیادی قنیشا

تصویر زیر مقدار فروش محصولات قنیشا را برای دوره‌های مالی منتهی به سال مالی گذشته و پیش‌بینی آن برای سال مالی 1405 نشان می‌دهد. بیشترین فروش قنیشا در دوره 3 ماهه منتهی به آذر ماه 1404 مربوط به شکر سفید حاصل از چغندر است که در مقایسه با دوره مالی مشابه سال گذشته 16 درصد افزایش یافته است.

نرخ مصوب خرید هر تن چغندر با عیار ۱۶ درصد برای سال مالی منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۴، معادل ۳۹۳,۰۰۰ ریال است. این نرخ در سال مالی قبل ۲۸۰,۰۰۰ ریال بود. همچنین، در سال مالی مورد گزارش، شرکت به منظور تشویق بیشتر تامین‌کنندگان به تحویل چغندر، مبلغ ۱۰,۰۳۶,۳۵۷ میلیون ریال به‌عنوان کمک‌هزینه حمل و نقل مناطق و سوبسید برای چغندر آزاد و مازاد بر نرخ مصوب پرداخت کرده است.

درآمدهای حاصل از فروش محصولات در پایان سال مالی منتهی به 1404/06/31 بیش از 1,206 میلیارد تومان بوده است. با توجه به تصویر زیر درآمدهای عملیاتی در تحلیل بنیادی قنیشا تا پایان سال مالی 1405 بیش از 1,922 میلیارد تومان پیش‌بینی شده است.

بهای تمام شده قنیشا

هزینه تمام‌شده تولید شرکت قند نیشابور در سه ماهه منتهی به پایان آذر ماه ۱۴۰۴، بالغ بر ۶۳۲ میلیارد تومان بوده است. این مبلغ شامل هزینه‌های مواد اولیه مصرفی، دستمزد مستقیم و سربار تولید می‌شود که بخش قابل توجهی از آن به مواد اولیه اختصاص دارد. پیش‌بینی می‌شود که برای سال مالی ۱۴۰۵، این هزینه به حدود ۱,۷۳۵ میلیارد تومان افزایش یابد.

نمودار زیر روند تغییرات هزینه تمام‌شده تولید شرکت قند نیشابور (قنیشا) را در بازه‌های سه ماهه طی چهار سال اخیر نشان می‌دهد:

مبلغ مواد اولیه در تحلیل قنیشا

در شرکت قند نیشابور، چغندرقند به عنوان ماده اولیه اصلی فرآیند تولید شناخته می‌شود. با این حال، در حال حاضر، کشت این محصول در شرق کشور با چالش‌هایی روبرو است. کاهش منابع آبی و اولویت یافتن محصولات کشاورزی دیگر با مصرف آب کمتر و صرفه اقتصادی بالاتر، منجر به کاهش قابل توجه سطح زیر کشت چغندر در این منطقه شده است.

در مقابل، مناطق غربی کشور شاهد افزایش چشمگیر کشت چغندر قند بوده‌اند. این عدم توازن در میزان کشت بین شرق و غرب کشور، منجر به اختلال در تناسب ظرفیت تولید کارخانجات و عرضه محصول به بازار شده است. در نتیجه، کارخانجات فعال در مناطق غربی، به دلیل دسترسی بهتر به ماده اولیه، در شرایط عملیاتی مطلوب‌تری نسبت به کارخانجات مناطق شرقی قرار دارند.

در دوره مالی 3 ماهه منتهی به آذر ۱۴۰۴ حدود 935 میلیارد تومان برای تهیه ماده اولیه‌ی چغندر قند هزینه شده است.

سربار شرکت قند نیشابور

هزینه سربار قنیشا متشکل از حقوق و مزایا، استهلاک، سوخت و… در دوره 12 ماهه منتهی به 1404/06/31 مبلغ 144 میلیارد تومان شده است. با توجه به افزایش 45 درصدی حقوق و مزایا در سال مالی 1405، هزینه سربار در دوره 12 ماهه منتهی به 1405/06/31 بیش از 221 میلیارد تومان می‌شود.

صورت سود و زیان در تحلیل بنیادی قنیشا

تصویر زیر صورت سود و زیان قنیشا را برای دوره‌های مالی گذشته و آتی نشان می‌دهد. با توجه به آنچه در این تصویر مشاهده می‌شود، قنیشا در پایان سال مالی 1404 از 1,206 میلیارد تومان درآمدهای عملیاتی که داشته است، بیش از 30 میلیارد تومان آن را به سود خالص تیدبل کرده است. حال برآورد می‌شود سود خالص قنیشا در پایان سال مالی 1405 به حدود 126 میلیارد تومان برسد.

• مقاله پیشنهادی:‌ آموزش تحلیل بنیادی

سود نقدی (DPS) در تحلیل قنیشا: قنیشا در پایان سال مالی 1404/06/31 به ازای هر سهم مبلغ 75 ریال سود خالص ساخت. بر اساس تصمیمات مجمع عمومی عادی سالیانه که در تاریخ 1404/10/02 برگزار شد، سود نقدی به ازای هر سهم 10 ریال تصویب شد.

حاشیه سود قنیشا

حاشیه سود ناخالص، که سودآوری شرکت را پس از کسر هزینه‌های مستقیم تولید مانند مواد اولیه و دستمزد مستقیم نشان می‌دهد، در سال ۱۴۰۳ با رشد قابل توجهی به ۱۳٪ رسید. این افزایش می‌تواند ناشی از بالا رفتن قیمت فروش محصولات یا کاهش بهای تمام شده کالای فروش رفته باشد. با این وجود، در سال ۱۴۰۴ این روند کاهشی شده و به ۶٪ رسیده است.

از سوی دیگر، حاشیه سود خالص که سودآوری نهایی شرکت را پس از کسر کلیه هزینه‌ها از جمله هزینه‌های عملیاتی، مالی و مالیاتی نشان می‌دهد، در این دوره نسبتا باثبات بوده و عمدتا حول ۲٪ نوسان داشته است. تنها استثنای این روند، سال ۱۴۰۳ بود که حاشیه سود خالص به ۸٪ افزایش یافت. این ثبات نسبی در سود خالص، با وجود نوسانات در سود ناخالص، احتمالا نشان‌دهنده تاثیر هزینه‌های غیرعملیاتی یا مالیاتی در سال‌های مشخصی است.

شرح	1404	1403	1402	1401
حاشیه سود خالص (%)	2	8	2	2
حاشیه سود ناخالص (%)	6	13	8	7

نسبت‌های مالی قنیشا

در سال مالی 1404، نسبت قیمت به درآمد (P/E) گذشته‌نگر قنیشا معادل 26.8 و نسبت قیمت به فروش (P/S) آن 0.7 بوده است. تغییرات این نسبت‌های مالی در طول چهار سال گذشته در تصویر زیر قابل مشاهده است.

محاسبه EPS و P/E تحلیلی منتهی به 1405/06/31

در تحلیل بنیادی قنیشا ، این شرکت محصولات خود را در فصل پاییز و زمستان تولید می‌کند، بنابراین نرخ چغندر قند در سال مالی 1404 برابر با 15 درصد نرخ شکر سفید در سال مالی 1403 معادل 463 میلیون ریال بر تن لحاظ شده است. با توجه به اینکه قنیشا بخشی از محصولات خود را در سال مالی 1403 و بخشی دیگر را در سال مالی 1404 به فروش می‌رساند، نرخ فروش محصولات به صورت ترکیبی از نرخ شکر سال مالی 1403 و 1404 در نظر گرفته شده است.

در نتیجه مطابق مفروضات فوق، EPS تحلیلی قنیشا در سال مالی 1405 معادل 315 ریال برآورد شده است. با در نظر گرفتن قیمت روز سهم تاریخ 1404/01/30 در سایت TSE (1,650 ریال)، نسبت P/E فوروارد در تحلیل قنیشا 5.2 واحد محاسبه می‌شود.

• با کلیک بر لینک بهترین سهام امکان دسترسی به لیست شرکت‌های تولیدی با کمترین P/E تحلیلی وجود دارد.

نمودار قیمتی سهام قنیشا

در نمودار زیر قیمت سهام قنیشا از سال 1403 قابل مشاهده است.قیمت سهام این نماد در تاریخ 1404/03/21 به قله قیمتی تعدیل شده معادل 3,311 ریال رسید. اکنون در تاریخ 1404/01/30 با قیمت 1,650 ریال معامله می‌شود. ارزش بازار قنیشا در تاریخ مذکور 656 میلیارد تومان است.