سرانه خرید و فروش حقیقی و حقوقی چیست؟

بورس و سرمایه‌گذاری
سرانه خرید و فروش

سرانه‌ خرید و فروش افراد حقیقی و حقوقی در بازار سرمایه یکی از مهم‌ترین پارامترهایی است که به افراد کمک می‌کند تا ورود جریان‌های نقدینگی هوشمند را شناسایی کنند. در این مقاله به بررسی مفهوم سرانه‌های خرید و فروش و نحوه محاسبه هر یک از این سرانه‌ها پرداخته شده است.

سهامدار چه کسی است؟

تعداد سهام یک شرکت برابر با سرمایه شرکت تقسیم بر ارزش اسمی هر سهم است. ارزش اسمی سهام در ایران برابر با 100 تومان است. سهامدار به شخصی گفته می‌شود که تعدادی از سهام یک شرکت را خریداری کند. وقتی شخصی سهام یک شرکت را خریداری می‌کند، به نسبت تعداد سهام خود مالک آن شرکت است. به این معنی که به نسبت درصد مالکیت خود در سود و زیان آن شرکت شریک خواهد شد. سهام برخی شرکت‌ها در بازار بورس عرضه می‌شوند. سهامداران در این بازار به دو گروه تقسیم می‌شوند که در ادامه به بررسی هریک پرداخته شده است.

سهامدار حقیقی و حقوقی

سهامداران در بورس به دو دسته حقیقی و حقوقی تقسیم می‌شوند. سهامدار حقیقی به سهامدارانی گفته می‌شود که با نام حقیقی خود به خرید سهام شرکت‌ها اقدام می‌کنند. بنابراین، هر فردی که مستقیما سهام یک شرکت را خریداری کند، سهامدار حقیقی آن شرکت نام دارد.

اما در صورتی که یک مجموعه، نهاد، سازمان یا شرکت، سهامی را خریداری کنند، سهامدار حقوقی آن شرکت به حساب می‌آیند. به عنوان مثال، شرکت سرمایه‌گذاری غدیر یک شخص حقوقی است.

به عبارتی شخص حقوقی به شرکت‌هایی گفته می‌شود که در «سازمان ثبت اسناد و املاک کشور» ثبت شده و دارای کد بورسی هستند و توسط کد بورسی خود سهام خریده‌اند.

شرکت‌های سرمایه‌گذاری، سبدگردان‌ها، کارگزاری‌ها و… جزو شرکت‌های فعال در بازار سرمایه و شخص حقوقی هستند. گاهی شرکت‌های تولیدی نیز در کنار فعالیت‌های عملیاتی خود با سرمایه‌گذاری در شرکت‌های مختلف تلاش در کسب سود دارند، که این سرمایه‌گذاری‌ها به‌عنوان فعالیت‌های غیرعملیاتی آن شرکت شناسایی می‌شود.

بنابراین هر فرد یا شرکتی می‌تواند با خرید سهام در بازار سرمایه‌، سهامدار حقیقی یا حقوقی محسوب شود.

تعریف سرانه

به میانگین خرید یا فروش هر شخص حقیقی یا حقوقی در یک نماد معاملاتی در بازار سرمایه، سرانه خرید/فروش حقیقی/حقوقی آن نماد گفته می‌شود. بررسی سرانه‌ها نشان می‌دهد به‌طور متوسط اشخاص حقیقی یا حقوقی چند تومان از یک سهم را در روز خریداری کرده یا فروخته‌اند.

با توجه به این‌که خرید یا فروش‌ انجام شده یک نماد توسط چه اشخاصی (حقیقی یا حقوقی) صورت گرفته است، دو نوع سرانه خرید و فروش در بازار سرمایه تعریف می‌شود.

سرانه خرید حقیقی

به میانگین خرید سهام یک شرکت در روز توسط افراد حقیقی، سرانه خرید حقیقی آن سهم گفته می‌شود. سرانه خرید حقیقی یعنی هر شخص حقیقی به طور متوسط چند تومان از یک سهم را در آن روز خریداری کرده است. برای محاسبه سرانه خرید باید کل مبلغ خریداری شده یک سهم توسط اشخاص حقیقی در روز را را تقسیم بر تعداد خریداران حقیقی کرد.

تعداد خریداران حقیقی سهم / ارزش خرید حقیقی سهم= سرانه خرید حقیقی

سرانه فروش حقیقی

به میانگین فروش هر سهم توسط افراد حقیقی در روز سرانه فروش حقیقی آن سهم گفته می‌شود. سرانه فروش حقیقی یعنی هر شخص حقیقی به طور متوسط چند تومان از سهام یک شرکت را فروخته است. برای محاسبه سرانه فروش بایدکل مبلغ سهام فروخته شده یک شرکت توسط اشخاص حقیقی در روز را تقسیم بر تعداد فروشندگان حقیقی کرد.

تعداد فروشندگان حقیقی سهم / ارزش فروش حقیقی سهم= سرانه فروش حقیقی

در فرمول‌های فوق ارزش خرید و فروش حقیقی یک سهم برابر است با میزان سهمی که از آن شرکت توسط افراد حقیقی در آن روز خریداری شده یا به فروش رسیده است.

سرانه خرید حقوقی

به میانگین سهام خریداری شده یک شرکت توسط افراد حقوقی مانند شرکت‌ها و… در روز، سرانه خرید حقوقی آن سهم گفته می‌شود. به عبارتی سرانه خرید حقوقی یعنی هر شخص حقوقی به طور متوسط چند تومان از سهام یک شرکت را در روز خریداری کرده است.

تعداد خریداران حقوقی سهم / ارزش خرید حقوقی سهم= سرانه خرید حقوقی

سرانه فروش حقوقی

میانگین سهام یک شرکت که در یک روز توسط افراد حقوقی به فروش رسیده است، سرانه فروش حقوقی آن سهم نام دارد. به عبارتی سرانه فروش حقوقی یعنی هر شخص حقوقی به طور متوسط چند تومان از سهام یک شرکت را در روز به فروش رسانده است.

تعداد فروشندگان حقوقی سهم / ارزش فروش حقوقی سهم= سرانه فروش حقوقی

همچنین ارزش خرید و فروش حقوقی نیز برابر با مبلغی است که توسط افراد حقوقی برای خرید یک سهم پرداخت شده یا افراد حقوقی به آن مبلغ سهم خود را فروخته‌اند. 

نحوه محاسبه سرانه خرید و فروش

اطلاعات لازم برای محاسبه سرانه خرید و فروش هر یک از شرکت‌های بازار سرمایه در سایت http://www.tsetmc.com/  موجود است. در ادامه نحوه محاسبه سرانه خرید و فروش حقیقی شرکت فولاد مبارکه بررسی شده است.

1

در تصویر نمایش داده شده میزان خرید (1) و فروش (2) افراد حقیقی نمایش داده شده است. با ضرب این مقدار بر قیمت پایانی سهم، ارزش خرید و فروش حقیقی آن سهم محاسبه می‌شود.

ارزش خرید                        (ریال) 906،108،000  = 12،250 * 73،968

ارزش فروش                   (ریال) 1،310،529،500  = 12،250 * 106،982

با تقسیم این مقدار بر تعداد افراد حقیقی که در روز معامله کرده‌اند، سرانه خرید و فروش حقیقی آن سهم محاسبه می‌شود.

2

سرانه خرید                               (ریال) 124،962 =7،251/906،108،000

سرانه فروش                           (ریال) 166،712 =7،861/1،310،529،500

به‌صورت مشابه می‌توان برای سهامداران حقوقی نیز توسط اطلاعات موجود در سایت tsetsm.com سرانه خرید و فروش حقوقی را محاسبه کرد.

در داشبورد انیگما به راحتی می‌توان سرانه خرید و فروش را در تمامی نمادها مشاهده کرد. همچنین می‌توان این نمادها را بر اساس بیشترین به کمترین نیز مرتب کرد. برای دسترسی به این اطلاعات کافیست پس از ورود به داشبورد انیگما با انتخاب بخش حقیقی و حقوقی نمادها و با انتخاب دکمه نمایش بیشتر به لیست تمامی نمادها دسترسی پیدا کرد.

دیدگاه‌ (2)

  1. مهسا میم
    4 شهریور 1400 پاسخ

    ممنون از مقاله خوبتون، بسیار کامل و دقیق بود.

    • Enigma Investing
      6 شهریور 1400 پاسخ

      سلام، خوشحالیم که مقاله مفید و موثر بوده براتون 🙏🏼🌹

دیدگاه خود را درباره این پست بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *