استراتژی خروج از معامله چیست؟ معرفی 9 نوع آن
استراتژی خروج، مجموعهای از اصول یا برنامهریزی مشخص برای خارج شدن از معاملات است که عمدتا به فروش دارایی یا خرید برای بستن موقعیت در معاملات شورت و ابزارهای مشتقه ختم میشود. علیرغم برخی تصورات، سیو سود در عین سادگی، فرآیندی دشوار محسوب میشود. شکستهای معاملاتی معمولا صرفا ناشی از «طمع» نیستند، بلکه مجموعهای از عوامل از جمله طمع کنترلنشده، مدیریت ریسک ضعیف، امید ریاضی منفی، هزینههای معاملاتی بالا و خطاهای تحلیلی در شکلگیری زیان نقش دارند. در این میان، معاملهگری موفق تلقی میشود که بتواند این متغیرها را بهصورت همزمان شناسایی کرده و در چارچوب یک برنامه معاملاتی منسجم کنترل کند.
انواع استراتژی خروج از معامله
با توجه به اینکه استراتژی یک تفکر یا برنامهریزی ذهنی برای کسب موفقیتهای فردی در معاملات است، در نتیجه میتوان گفت که استراتژی خروج از معامله انواع بیشماری دارد اما رایجترین آن در ذیل آورده شده است:
استراتژی خروج پلهای
استراتژی خروج پلهای زمانی استفاده میشود که افراد به روند معاملات اطمینان ندارند، بنابراین از استراتژی خروج پلهای استفاده میکنند. در این روش چند نقطه خروجی در نظر گرفته شده و با توجه به آن معاملهگر سرمایه خود را کمکم از بازار خارج میکند. استراتژی خروج پلهای این امکان را به افراد میدهد در صورتی که روند ریزشی بازار شروع شود، فرد سرمایه کمتری برای نگهداری داشته و کمتر زیان میکند. از طرفی از فروش قبلی خود سیو سود کرده است. همچنین اگر روند بازار صعودی شود، معاملهگر از صعود بازار منتفع خواهد شد.
استراتژی حد سود و ضرر
بر اساس استراتژی حد سود و ضرر معاملهگران با تعیین نقاط قیمتی به عنوان حد سود و ضرر، زمان خروج خود از معاملات را مشخص میکنند. بنابراین در شرایطی که قیمتها تا نقاط حد ضرر پایین روند و یا تا حد سود رشد کنند، با در نظرگرفتن استراتژی خروج معاملهگران از معامله خارج میشوند.
حفظ سود صرفا از طریق حد سود انجام نمیشود، بلکه حد سود و بالا آوردن حد ضرر (Trailing Stop) برای مشخص کردن سطح قیمت هدف و محافظت از سود تحققنیافته طراحی شدهاند. این ابزارها باعث میشوند معامله پیش از معکوس شدن روند بسته شده و فرآیند تثبیت سود و کنترل زیان با دقت بیشتری انجام گیرد.
استراتژی حد ضرر متحرک
حد ضرر متحرک سفارشی است که همگام با حرکت قیمت در جهت روند تغییر میکند و اجازه میدهد سود بیشتری حفظ شود. این استراتژی در بازارهای پرنوسان مانند ارزهای دیجیتال بسیار موثر است و فعالیت در روندهای طولانی صعودی را ممکن میسازد. در صورت معکوس شدن ناگهانی بازار، حد ضرر متحرک ضرر را به حداقل میرساند.
استراتژی خروج مبتنی بر زمان
استراتژی خروج مبتنی بر زمان شامل بستن معامله پس از گذشت یک بازه زمانی معین است و در این رویکرد، حرکت قیمت دارایی بهطور مستقیم در تصمیمگیری لحاظ نمیشود. این ویژگی میتواند در برخی موارد به نگهداشتن موقعیتهای زیانده یا خروج زودهنگام از سودهای بزرگ منجر شود. این استراتژی میان معاملهگران روزانه و اسکالپرها که به دنبال خروج در چارچوب زمانی مشخص هستند، محبوبیت دارد و برخی معاملهگران نیز تمام موقعیتهای خود را پیش از پایان هفته میبندند. با این حال، تمرکز صرف بر زمان ممکن است باعث نادیدهگرفتن بخشی از ریسکهای بازار شود که در رفتار قیمتی دارایی نمایان میشوند.
استراتژی خروج شرطی
استراتژی خروج شرطی نوع کاملی از استراتژی های خروج از معامله است که بر اساس این استراتژی معاملهگر خود نقاط قیمتی مشخصی برای خروج تعیین میکند اما خروج از بازار را مشروط به عواملی میکند. برای مثال معاملهگر استراتژی خروج از معامله خود را اینگونه طرحریزی میکند که اگر قیمت تا عدد x کاهش پیدا کند اما ارزش معاملات یا حجم معاملات x درصد رشد کند، از معامله خارج نشده و اگر این اتفاق نیفتد و ارزش و حجم معاملات کمتر شوند، از معاملات خارج میشود.
استراتژی بر اساس ابزارهای هشداردهنده تکنیکالیستها
استفاده از برخی ابزارها و اندیکاتورهای تحلیل تکنیکال اساس و پایه استراتژی خروج از معامله برخی افراد است. این ابزارها با استفاده از سابقه تاریخی قیمتی، نقاط مقاومت و حمایت، نوسانات حجم معاملات و تغییر روندها هشدارهایی برای خروج به معاملهگران میدهد که در صورتی که فرد مهارت و تجربه کافی داشته باشد، میتواند به سرعت هشدارها را دریافت و از معاملات خارج شود.
استراتژی خروج تقلیدی
استراتژی خروج تقلیدی به این صورت است که معاملهگران بر اساس خرید و فروش برخی معاملهگران عمده معامله میکنند. در این حالت در زمان ورود به معامله از سوی معاملهگران بزرگ، به بازار وارد میشوند و خروج معاملهگران عمده سیگنالی برای خروج این افراد از معاملات خواهد بود.
استراتژی خروج تقلیدی به صورت رفتارهای گلهای نیز دیده میشود. به این صورت که فرد مطابق با زمان خرید و فروش اکثریت معاملهگران معامله میکند. در این شرایط هر زمان کلیات بازار در صف فروش باشد، فرد فروشنده و هر زمان کلیات بازار خریدار باشد، فرد خریدار میشود.
استراتژی خروج بر اساس عوامل بنیادی و اخبار
برخی معاملهگران بر اساس اخبار اقتصادی یا رویدادهای مهم بازار تصمیم به خروج میگیرند. تغییرات سیاسی، گزارشهای اقتصادی یا نشستهای بانک مرکزی میتوانند روند بازار را ناگهانی تغییر دهند. خروج پیش از چنین رویدادهایی میتواند از زیانهای غیرمنتظره جلوگیری کند.
استراتژی خروج بر اساس نسبت ریسک به بازده
استراتژی خروج بر اساس نسبت ریسک به بازده با محاسبه نسبت ریسک به بازده طراحی میشود و یکی از محبوبترین استراتژیهای مدیریت ریسک است. نسبتهای استاندارد یک به دو یا یک به سه به ایجاد تعادل میان پاداش و ریسک کمک میکنند و معاملهگر را در بلندمدت سودده نگه میدارند.
اهمیت استراتژی خروج
برای نشان دادن میزان اهمیت استراتژی خروج از معامله فرض شود معاملهگری پیش از ورود به بازاری در اهداف مالی خود انتظار کسب سود ۳۰ درصدی از سرمایهگذاری خود دارد. این فرد با دقت به بررسی و رصد معاملات پرداخته و با دانش و تحلیل، بازاری مناسب برای سرمایهگذاری جهت تحقق اهداف مالی خود انتخاب کرده و بهترین زمان برای ورود به معاملات در آن بازار را نیز شناسایی کرده است.
این معاملهگر پس از ورود به بازار منتخب و سرمایهگذاری به دلیل شرایط مساعد بازار منتخب در مدت زمان مشخصی به جای ۳۰ درصد بازدهی، ۴۰ درصد بازدهی کسب کرده است. در اینجا فرد اگر بر اساس استراتژی خروج از معامله عمل میکرد باید از بازار خارج میشد، اما وسوسه کسب سود بیشتر مانع از این کار او شد.
طمع سود بیشتر باعث میشود که معاملهگر در انتظار کسب سود بیشتر همچنان در معاملات بماند. بر اساس اخبار غیرمنتظره در خصوص بازار منتخب، ناگهان این بازار افت ۲۰ درصدی تجربه میکند. در این حالت فرد حتی از میزان انتظارات خود کمتر سود کرده است. از این نقطه به بعد ریسک معاملات فرد به دلیل ایجاد هیجان و ترس افزایش خواهد یافت. اگر بازار همچنان افت کند، معاملهگر شاید حتی به زیان برسد، پس به نظر بهتر است از بازار خارج شود، اما اگر از بازار خارج شود و بازار مجدد صعودی شود، از کسب سود بیشتر عقب میماند.
بنابراین ترس و هیجان در معاملات فرد دخیل شده و فرد ممکن است واکنش هیجانی از خود نشان دهد. حال فرض شود، معاملهگر در زمان کسب سود ۴۰ درصدی بر اساس استراتژی خروج از معامله تدوین شده خود سیو سود میکرد و از معاملات خارج میشد. در این حالت هم معاملهگر ۱۰ درصد بیش از انتظاراتش سود کرده و هم آمادگی لازم را برای ورود مجدد به دست میآورد و در عین حال به دور از هیجانات فردی تصمیمات بهتری اخذ میکند.
ویژگیهای یک استراتژی خروج موفق
یک استراتژی خروج کارآمد و موفق باید دارای ویژگیهای مشخصی باشد تا معاملهگر بتواند در شرایط مختلف بازار بهترین تصمیم را اتخاذ کند. استراتژی موفق به کاهش ریسک و افزایش سود کمک میکند.
- انعطافپذیری در شرایط بازار
استراتژی خروج باید انعطافپذیر باشد تا در موقعیتهای گوناگون بازار عملکرد مطلوبی ارائه دهد. بازارهای مالی دائما در حال تغییر هستند و رفتار قیمت ممکن است تحتتاثیر اخبار اقتصادی یا نوسانات ناگهانی دچار تغییر سریع شود. استراتژی کارآمد اجازه میدهد معاملهگر در تمامی این شرایط تصمیم بهینه را بگیرد. استراتژیهای بیش از حد سفت و سخت در مواجهه با تغییرات غیرمنتظره کارایی کافی ندارند.
- سازگاری با روش معاملاتی
استراتژی خروج باید با سبک و روش معاملاتی معاملهگر هماهنگ باشد. معاملهگران کوتاهمدت به استراتژیهایی نیاز دارند که نقاط خروج را سریعتر تعیین کنند، در حالی که معاملهگران بلندمدت ممکن است به استراتژیهای صبورانه برای حفظ سودهای بزرگتر نیاز داشته باشند. انتخاب استراتژی خروج باید با بازه زمانی، میزان تحمل ریسک و اهداف سود معاملهگر همسو باشد.
- مدیریت ریسک و کنترل زیان
یکی از مهمترین ویژگیهای استراتژی خروج موفق، مدیریت ریسک است. استراتژی باید زیانهای احتمالی را به حداقل برساند و از خروجهای ناگهانی و هیجانی جلوگیری کند. در صورت پیشبینی نادرست روند بازار، معاملهگر میتواند با حداقل ضرر از معامله خارج شده و سرمایه خود را حفظ کند. برای این منظور از ابزارهایی مانند تعیین حد ضرر یا حد ضرر متحرک استفاده میشود.
- سادگی و سهولت اجرا
استراتژی خروج موثر نباید پیچیده باشد. استراتژیهایی که نیاز به تحلیلهای طولانی و پیچیده دارند، در شرایط پرنوسان بازار کارایی خود را از دست میدهند. برنامه باید ساده طراحی شود تا معاملهگر بتواند آن را بدون استرس و سردرگمی اجرا کند. طراحی استراتژی خروج ترکیبی از دانش فنی، تحلیل بازار و شناخت رفتار شخص معاملهگر است و باید منعطف، دادهمحور و منطبق با شرایط واقعی بازار باشد.
مدیریت ریسک و حجم معاملات در استراتژی خروج
مدیریت سرمایه ستون فقرات هر استراتژی معاملاتی موفق است. این رویکرد نحوه رفتار معاملهگر با سرمایه را مشخص میکند تا در بازار دوام بیاورد و رشد کند. مدیریت سرمایه و استراتژی خروج دو مکمل ضروری برای حفظ سرمایه محسوب میشوند.
تفاوت اصلی میان معاملهگران موفق و ناموفق در شیوه مدیریت ریسک آنها نهفته است. معاملهگران حرفهای از ورود تمام سرمایه به یک معامله اجتناب میکنند. با این حال، قاعده ریسک یک تا سه درصد بیشتر جنبه نمایی و راهنما دارد و یک قانون ثابت و قطعی محسوب نمیشود. میزان ریسک میتواند بسته به شرایط بازار، تجربه، سبک معاملاتی و روحیه معاملهگر کاهش یا افزایش یابد و باید در چارچوب یک برنامه معاملاتی مشخص تنظیم شود.
انتخاب حجم معاملات، ابزار موثری برای کنترل خروج از بازار است. حجم معامله تاثیر مستقیمی بر نحوه خروج دارد. اگر حجم بیش از حد باشد، نوسانات کوچک میتوانند برنامه معاملهگر را مختل کنند. در مقابل، حجم خیلی کوچک ممکن است سود حاصل را اقتصادی نکند. تعیین حجم اصولی بر اساس حد ضرر و میزان ریسک مطلوب انجام میشود.
استفاده از حد ضرر (Stop Loss) و حد سود (Take Profit) نقش کلیدی در موفقیت استراتژی خروج دارد. حد ضرر برای محدود کردن زیانها طراحی شده و همانند کمربند ایمنی از سرمایه محافظت میکند. حد سود نیز برای حفظ سود و جلوگیری از طمع به کار میرود. این ابزارها تضمین میکنند که معاملهگر پیش از ورود به معامله میداند در چه نقطهای باید خارج شود.
بهترین استراتژی خروج
تعریف بهترین استراتژی خروج به شرایط و اهداف شخصی هر معاملهگر وابسته است. این برنامه باید کاملا با سبک معاملاتی، بازه زمانی، میزان دارایی و سطح ریسکپذیری فرد هماهنگ باشد. هر استراتژی خروج باید پیش از ورود به معامله مشخص شود تا نظم معاملاتی حفظ شده و ضررها مدیریت شوند.
با توجه به این که استراتژی یک تفکر و برنامهریزی فردی برای معاملهگران است، این که یک استراتژی خروج برای همه افراد به یک میزان موفقیت ایجاد کند، امکانپذیر نیست. به عبارتی برای همه افراد یک نسخه پیچیده نمیشود، چرا که استراتژی هر فردی بر اساس ویژگیهای فردی، اهداف و… تعیین میشود.
استراتژی خروج از معامله در همه بازارها قابل استفاده است. در بازار سهام نیز استراتژی خروج از سهم بسیار حائز اهمیت است و معاملهگران آن همواره به دنبال بهترین استراتژی خروج هستند. در حالت کلی برخی استراتژیهای رایج وجود دارد که درصد موفقیت بالایی برای عمده افراد داشته است. استراتژی تعیین حد سود و ضرر یکی از این استراتژیها است که همواره به آن تاکید شده است.
چه زمانی باید سریعا از معاملات خارج شد؟
علاوه بر اینکه همواره تاکید میشود که باید به استراتژی خروج از معامله خود پایبند بود، در شرایط ذیل افراد باید به سرعت و بدون در نظر داشتن استراتژی از معامله خارج شوند:
- توانایی مدیریت هیجان را ندارند.
- توانایی پایبندی به حد سود و ضرر نداشته باشند.
- با سرمایه قرضی معامله میشود.
- زمانی که به دلیل مشکلات تمرکز لازم برای معاملات وجود ندارد.
- در سطوح کلان اقتصاد بحرانهای غیرمنتظره ایجاد شده است.
جمعبندی
زمان خروج از معامله به اندازه زمان ورود بااهمیت است. در این مطلب به تعریف استراتژی خروج از معامله و بررسی انواع آن پرداخته شد. افراد میتوانند با داشتن استراتژی خروج مناسب باتوجه به ویژگیهای شخصیتی خود، از زیان جلوگیری و فرصتهای سودآوری را بهینهتر مدیریت کنند. اهمیت این موضوع در این است که حتی بهترین نقاط ورود نیز بدون استراتژی خروج منطقی، ممکن است به نتایج نامطلوب منجر شود.
