کود-اوره-1

کود اوره با بالاترین مقدار نیتروژن در بین تمام کودهای جامد نیتروژنی، مهمترین کود ازته در دنیا است. اوره در کشاورزی به‌عنوان کودهای شیمیایی حاوی نیتروژن و ماده اولیه بسیاری از ترکیبات شیمیایی مهم و صنعتی، بازار رو به رشدی دارد. تحلیل صنعت اوره و آمونیاک در ایران از جمله نحوه تولید و قیمت‌گذاری این محصول، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان داخلی و میزان فروش و صادرات هر یک از تولیدکنندگان، از موضوعاتی است که در این مقاله به آن پرداخته شده است.

اوره و آمونیاک در ایران

در ایران 7 شرکت پتروشیمی در صنعت اوره و آمونیاک فعالیت می‌کنند. شرکت‌های پتروشیمی شیراز، پتروشیمی پردیس، پتروشیمی خراسان، پتروشیمی کرمانشاه، پتروشیمی رازی، پتروشیمی لردگان و پتروشیمی مسجد سلیمان از شرکت‌های فعال در این زمینه هستند. پتروشیمی لردگان سال گذشته با ظرفیت اسمی 1 میلیون تن اوره، وارد مدار تولید شد. پتروشیمی مسجد سلیمان نیز چندی پیش به بهره‌برداری رسید، اما سهام آن تا امروز در بورس عرضه نشده است. پیش‌بینی می‌شود پتروشیمی هنگام نیز در سال ۱۴۰۰ به بهره‌برداری برسد.

همچنین در این صنعت، شرکت‌های صنايع كشاورزي و كود زنجان، پتروشیمی گلستان، پتروشیمی زنجان، پتروشیمی هرمز و پتروشیمی همت نیز در حال احداث هستند.

مقایسه شرکت‌های بورسی بر اساس ارزش بازار و ظرفیت تولید

مجموع ظرفیت تولید اوره ایران در سال 99، حدود 7 میلیون 800 هزار تن بوده است. عمده این تولیدات مربوط به شرکت‌های بورسی مانند پتروشیمی پردیس، پتروشیمی شیراز و… است که در جدول زیر ظرفیت هر یک از این شرکت‌ها به تفکیک آمده است. همچنین میزان فروش و ارزش بازار این شرکت‌ها در جدول زیر قابل مشاهده است.

شرکت‌های تولیدکننده اوره

در این جدول P/C نسبت ارزش بازار یک شرکت به ظرفیت تولید محصولات آن را نشان می‌دهد. یعنی ارزشی که بازار به ازای هر تن از تولیدات شرکت به آن داده است. در جدول بالا این نسبت با قیمت روز در تاریخ 1400٫04٫23 محاسبه شده است.

به‌طور مثال هر تن اوره‌ی تولید شده شرکت پردیس حدود 238 میلیون ریال در بازار ارزش دارد. حال برای میزان ارزش این شرکت می‌توان این عدد را در حجم تولیدات آن ضرب کرد.

باتوجه به اینکه این شرکت‌ها محصولات مشابهی تولید می‌کنند، انتظار می‌رود این نسبت برای همگی آن‌ها یکسان باشد. ولی گاهی تفاوت کیفیت باعث می‌شود تا برخی شرکت‌ها ارزش بیشتری داشته باشند. همچنین طرح‌های توسعه‌ای نیز در ارزش این شرکت‌ها تاثیرگذار است.

میزان فروش داخلی و خارجی

ایران در حال حاضر یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان اوره است. پتروشیمی پردیس با بالاترین حجم صادرات نسبت به دیگر شرکت‌ها در سال 99، 65 درصد از محصولات خود را صادر کرده است. مجموع کل صادرات شرکت‌های حاضر در بورس در سال 99 حدود 6 هزار و 600 تن بوده است. در ادامه درصد میزان فروش داخلی و صادراتی هر یک از این شرکت‌ها به تفکیک قابل مشاهده است.

فروش اوره

خریداران داخلی

به دلیل ماهیت اوره، بخش کشاورزی بیشترین تقاضا را برای این محصول دارد که به‌صورت حمایتی در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرد. بخش دیگر محصولات شرکت نیز از طریق بورس کالا به پتروشیمی‌هایی که صنایع پایین‌دستی دارند فروخته می‌شود. از این شرکت‌ها می‌توان به سازمان صنایع دفاع، شرکت صنایع شیمیایی فارس، پتروشیمی شازند اراک، شرکت ماکرواینترنشنال، شرکت‌های عمران شیمی روز، عزت شیمی، ازنق شیمی و پتروشیمی ارومیه اشاره کرد.

خریداران خارجی

بیشترین حجم صادرات این محصول به کشورهای همسایه است. چین، هندوستان، افغانستان، عراق، امارات، سریلانکا، مالزی، میانمار، تایوان، کره جنوبی، سومالی، ترکیه و… از خریداران این محصول هستند. علاوه بر کشورهای همسایه بخشی از این محصول نیز به برزیل صادر می‌شود.

نحوه قیمت‌گذاری محصولات

قیمت‌ این محصول بر اساس نرخ‌های اعلامی دفتر توسعه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی تعیین می‌گردد. این دفتر از اوایل سال 1381 با هدف حمایت، پشتیبانی و راهنمایی سرمایه‌گذاران در این حوزه، با دستور معاون وقت وزیر نفت در امور پتروشیمی، در شرکت ملی صنایع پتروشیمی آغاز به فعالیت کرده است. در حال حاضر، این دفتر، به صورت هفتگی قیمت داخلی و جهانی محصولات صنعت پتروشیمی را گزارش می‌دهد. می‌توانید این اطلاعات در بخش قیمت هفتگی محصولات پتروشیمی سایت دفتر توسعه صنایع پایین دستی پتروشیمی به آدرس  https://pdid.nipc.ir/  مشاهده کنید.

دفتر توسعه صنایع پایین‌دستی پتروشیمی به‌صورت هفتگی قیمت پایه اوره را در بورس کالا اعلام می‌کند. قیمت اوره حمایتی نیز براساس کمترین قیمت اعلام شده در 6 ماه گذشته تعیین می‌گردد.

نحوه تولید

به صورت کلی مواد اولیه در تولید اوره به شرح زیر است:

  • گاز طبیعی
  • آب
  • بخار
  • برق

رایج‌ترین روش تولید اوره، پروسه هابر است که در آن هیدروژن موجود در گاز طبیعی با نیتروژن هوا ترکیب و سپس به آمونیاک تبدیل می‌شود. برای تولید ۱ تن اوره، ۵۸۰ کیلوگرم آمونیاک نیاز است. عمده آمونیاک تولید شده در شرکت‌های تولیدکننده اوره به اوره تبدیل می‌شوند. در شرکت‌ پتروشیمی خراسان بخشی از اوره تولیدی به کریستال ملامین تبدیل شده و با ارزش افزوده بالاتر به فروش می‌رسد.

تولید کود یک کسب‌وکار فصلی متاثر از آب و هوا است. تقاضای کود عمدتا در دوره کاشت ایجاد می‌شود که متاثر از تفاوت‌های منطقه‌ای است. به دلیل ماهیت اوره، در فصل تابستان و بهار نسبت به سایر فصل‌ها تقاضای بیشتری برای این محصول وجود دارد. بنابراین باتوجه به گرما در نیمه اول سال در نیمکره شمالی و در نیمه دوم سال در نیمکره جنوبی میزان تقاضا برای اوره افزایش پیدا می‌کند.

قیمت گاز طبیعی مصرفی به عنوان خوراک

خوراک واحدهای آمونیاک، گاز طبیعی و زغال‌سنگ است. با توجه به اینکه چین، به‌عنوان مهم‌ترین مصرف‌کننده، اوره را از زغال‌سنگ تأمین می‌کند، بنابراین همبستگی بالایی بین قیمت اوره و زغال‌سنگ مشاهده می‌شود. ایران به دلیل منابع غنی گاز، از گاز طبیعی برای تولید اوره استفاده می‌کند. قیمت هر مترمکعب گاز طبیعی مصرفی در تولیدات این شرکت‌ها برای سال ۱۳۹۹ به شرح زیر است:

قیمت گاز

 

می‌توانید برای آشنایی بیشتر با شرکت پتروشیمی شیراز به‌عنوان یکی از تولیدکنندگان مهم اوره و آمونیاک در ایران و تحلیل بنیادی سهام این شرکت به مقاله تحلیل بنیادی شیراز رجوع کنید.

دیدگاه‌ (4)

  1. بهاره
    18 شهریور 1400 پاسخ

    سلام میشه بقیه صنایع رو هم تحلیلشو بذارید؟

    • Enigma Investing
      20 شهریور 1400 پاسخ

      سلام، حتما به تدریج تمامی صنایع را تحلیل خواهیم کرد. اگر صنعت خاصی هم مد نظرتون هست بفرمایید.

      • بهاره
        20 شهریور 1400 پاسخ

        صنایع فلزی و معدنی

        • Enigma Investing
          20 شهریور 1400 پاسخ

          بله حتما به زودی تحلیل صنابع فلزی و معدنی هم انجام خواهد شد.

دیدگاه خود را درباره این پست بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *